Türkiye turizminde artan fiyat endeksi, düşen uçak rezervasyon talebi ve imaj sorunu dev şirketlerin rotalarını değiştirmesine neden olurken; sektör temsilcileri, kış turizmini kurtaracak acil teşvik paketleri için yetkilileri göreve çağırıyor.

Avrupa’nın en büyük bütçeli hava yolu şirketi Ryanair, Ekim ayı itibarıyla Türkiye pazarına veda ediyor. Türkiye’ye oldukça zor şartlarda ve büyük riskler alarak giriş yapan dev şirketin, zamanla uçuş ağını ve kapasitesini artırması beklenirken aldığı bu ani karar, özellikle Ege destinasyonları için oldukça kötü bir haber olarak kayıtlara geçti.

Ryanair Türkiye operasyonlarını durduruyor

Şirketin Türkiye operasyonları Güney Ege için kritik bir ulaşım ağı niteliğindeydi. İngiltere’den Bodrum Havalimanı’na geçmişte hiçbir dönem kış uçuşları düzenlenmezken, Ryanair’in Dublin ve Stansted üzerinden gerçekleştirdiği yaz-kış haftada iki frekanslık uçuşlar bölge turizmine nefes aldırmıştı. Dalaman Havalimanı’nda ise Dublin, Stansted ve Bratislava hatlarında haftada ikişer seferden toplam altı uçuş yapılıyordu. Her iki havalimanı için haftalık toplam 10, aylık 40, yılda ise tam 480 uçuşluk devasa bir operasyondan bahsediyoruz. Ekim ayından itibaren bu kapasitenin tamamen sıfırlanması, bölgedeki turizm hareketliliğinde ciddi bir boşluk yaratacak.

Uçak sayıları daha da azalacak

Türkiye’ye olan yabancı turist talebinin düşmesi, yükselen fiyat endeksi ve giderek zorlaşan imaj sorunu, turizm sektöründe önemli açmazlara neden olmaya devam ediyor. Ryanair’in pazardan çıkış kararı aslında tekil bir örnek değil; Jet2, EasyJet ve TUI gibi İngiltere pazarının diğer dev oyuncularının da Türkiye uçuşlarında çok sayıda frekans kesintisine ve hat iptaline gitmesi, sektörde yaşanan daralmanın en net göstergesi olarak öne çıkıyor. Savaş ortamının bir bahane olarak sunulması ve çatışmalar bittiğinde rezervasyonların patlayacağı yönündeki beklentiler ise maalesef gerçeğe dönüşmedi. Bölgedeki savaş durumu devam ederken, Temmuz sonu itibarıyla yüzde 100 doluluğa ulaşan otel bulmak neredeyse imkansız hale geldi. Turizmde geleneksel olarak Ağustos’un 20’sinden ve Eylül’ün 15’inden sonra uçak sayılarının azalması normal karşılansa da, yılın geri kalan ayları için de ufukta umut verici bir tablo görünmüyor.

Gözler Ulaştırma ve Turizm Bakanlıklarında

Bu karamsar tablonun tersine çevrilebilmesi için acil adımlar atılması şart. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığının acilen bir komisyon kurarak Ryanair yönetimiyle masaya oturması büyük önem taşıyor. Özellikle kış uçuşlarında sıfır havaalanı vergisi uygulanması ve hava yollarına yakıt desteği sunulması gibi somut teklifler, şirketi bu sert kararından döndürebilir. İngiltere turizm pazarında faaliyet gösteren TUI, easyJet, Jet2 ve SunExpress gibi hava yollarının Kültür ve Turizm Bakanlığından reklam ve tanıtım desteği aldığı biliniyor. Bu şirketlere verilen destek elbette son derece önemli; ancak benzer bir reklam ve tanıtım desteğinin Ryanair’e sağlanmadığı da sektörde sıkça konuşulan konular arasında. Eğer arka planda böyle bir destek mekanizması işletiliyorsa, Bakanlık yetkililerinin bunu kamuoyuyla şeffaf bir şekilde paylaşması bekleniyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığının İngiltere pazarında 2026 yılı için belirlediği 4,5 milyon turist hedefi, mevcut uçak sayıları, frekans kesintileri ve iptaller göz önüne alındığında maalesef ulaşılamaz bir hayal olarak kalıyor. Turizmdeki bu düşüş trendinin mevcut uluslararası ve ekonomik şartlar altında 2028 yılına kadar sürmesi öngörülürken, 2027 yılı için de toz pembe hayaller kurmanın gerçeklikle bağdaşmadığı açıkça görülüyor. Eğer Ryanair yetkilileri acil eylem planlarıyla ikna edilmez ve pazara geri dönüşleri sağlanamazsa, şirketin Türkiye’ye yeniden uçmaya başlaması en erken 2028, hatta muhtemelen 2030 yılını bulacaktır. Turizmde kayıpların artarak devam etmemesi için artık bir an önce harekete geçilmesi gerekiyor.